A orixe da finca remóntase á época medieval, cando don Diego Arias, ex-cabaleiro da raíña Dona Urraca, tras unha vida de batallas, opta por retirarse en Marín.
Como recoñecemento polo seu serviço, recibiu o couto de Marín en 1112, xunto á súa esposa Urraca Sabina Díaz. Anos despois, esgotado e casi septuaxenario, abrazou a vida relixiosa no mosteiro de Oseira, entregando todas as súas propiedades á orde cisterciense. A partir dese momento, entre cistercienses e os Cabaleiros de San Xoán de Xerusalén desencadeouse un litixio prolongado ata que en 1174 se confirmou que o rei Alfonso VII ratificara a doazón ao mosteiro.
De priorado a residencia estival
A identidade orixinal da Granxa da Costa transformouse ao longo dos séculos: durante o reinado desamortizador de Mendizábal en 1836, a propiedade converteuse en obxecto de subasta pública e foi adquirida polo intendente Roberto Munaiz Millana, quen erixiu a Villa Paula neste espazo.
En 1942, os descendentes construiron un chalet para veraneo, consolidando a familia Briz Saraiva como propietarios do enclave ata que, en outubro de 1999, o Concello de Marín adquiríu a finca por 150 millóns de pesetas (uns 900.000 €), reintegrándoa ao uso municipal e rebautizándoa como Granxa de Briz.
Un espazo sensorial e para o lecer
A actual Granxa de Briz preséntase como un mosaico de bancais deseñados como o Parque de los Sentidos, sen un estilo único, pero repleto de espazos temáticos que estimulan todos os sentidos. No nivel máis baixo, xunto á antiga casa familiar, destaca un estanque artificial cun xogo de tipo parafuso de Arquímedes. Ao redor, diversos elementos infantís —esvaradoiros, bambáns, redes elásticas, figuras xiratorias e pequenos cogomelos para escalar— convértense en escenario de risos e movemento.
As árbores froiteiras como cerdeiras, limoeiros e laranxeiras evocan o gusto, mentres que noutras terrazas se crean xardíns aromáticos con lavanda, tomiño e ourego, ideais para o olfacto. As esculturas talladas en tocos de árbore (como un caracol, un esquío ou un cogomelo) ofrecen unha conexión artística coas manifestacións mortais da natureza. Ademais, un espazo para o tacto con diferentes texturas —bambú, herba, area, cortiza, lousas, grava— busca unha experiencia sensorial directa, aínda que algunhas áreas mostran sinais de desgaste co paso do tempo.
Instrumentos musicais de gran formato
Finalmente, o oído está mimado con instrumentos musicais de gran formato —xilófono, arpa, tambores— que invitan á interacción. E no punto máis alto do xardín, unha zona de aventura —pasarelas, pontes colgantes, rocódromos, zonas de equilibrio e esvaradoiros grandes— sitúase como a zona estrela para os máis pequenos, aproveitando o relevo natural do terreo para unha experiencia dinámica e divertida.
Ademais da vivacidade infantil, o xardín preserva elementos naturais destacados, como unha pequeña fraga de avelaneiras con fustes inclinados que engaden un carácter único, e especies arbóreas notables no ámbito galego: un loureiro de 12,30 m de altura e un alfaneiro que, sen poda, alcanzou os 22,60 m, converténdose nun dos exemplares máis altos da súa especie en Galicia.
Hoxe a Granxa de Briz é un lugar onde a historia e o lecer camiñan da man. O que noutro tempo foron terras de cabaleiros, mosteiros e familias fidalgas, converteuse nun espazo público no que cada visitante atopa unha experiencia distinta: un xardín para xogar, aprender, pasear ou simplemente descansar. Marín conserva así un patrimonio que, lonxe de quedar ancorado no pasado, segue ofrecendo vida e encontro no presente.
